Thứ Hai, 11 tháng 3, 2019

BẢO QUẢN LỤA TƠ TẰM NHƯ THẾ NÀO ĐỂ LUÔN BÓNG ĐẸP?


Lụa tơ tằm là loại lụa truyền thống của dân tộc. Lụa được tạo ra bởi sự cần mẫn nhả tơ của những chú tằm, dưới đôi bàn tay tài hoa của những người nông dân chăn tằm, dệt lụa. Loại vải này có độ mịn, bóng, do có cấu trúc dạng lăng kính tam giác, lụa phản chiếu ánh sáng chiếu vào nó với nhiều góc độ khác nhau tạo nên vẻ óng ánh đặc trưng.
Vì tính chất cách nhiệt tốt nên sản phẩm được làm từ vải lụa tơ tằm mát về mùa hè và ấm về mùa đông, hút ẩm tốt. Được ưu tiên sử dụng làm chất liệu may áo dài, khăn choàng, cà vạt cho nam giới.

Bên cạnh đó, vì là chất liệu tơ tằm tự nhiên, nên trong việc bảo quản lụa hơi “khó chiều” so với các loại vải thông thường. Vải lụa tơ tằm đòi hỏi sự chăm sóc cẩn thận và cầu kỳ để giữ được chất liệu vải cũng như màu sắc . Nhược điểm của lụa tơ tằm là dễ co , kém chịu nhiệt độ , kém bền với chất kiềm. Để giữ lụa luôn bóng đẹp, tuổi thọ dài hơn hãy tham khảo một số tips về bảo quản lụa nhé.

Cách giặt lụa tơ tằm

Điều đầu tiên và quan trọng nhất trước khi bắt tay vào giặt, không chỉ đối với lụa mà tất cả các sản phẩm vải khác, chúng ta hãy lưu ý dành thời gian đọc kĩ chỉ dẫn cách giặt và bảo quản lụa trên miếng tag may liền với sản phẩm nhé. Đối với lụa, nếu trên nhãn mác ghi rõ “Chỉ được giặt khô” thì cần phải “nghiêm chỉnh tuân thủ” vì sản phẩm sẽ nhạy cảm khi giặt thường gây co rúm và phai màu.

( Hình ảnh: Giặt tay lụa tơ tằm)

Về vải lụa, đây là chất liệu dễ bám bẩn, bụi. Để dễ dàng nhất trong việc làm sạch lụa bạn hãy giặt chúng ngay sau khi sử dụng. Nên giặt bằng tay, nhẹ nhàng không chà xát hoặc vò mạnh vì xuống nước đã làm cho lụa trở nên nhạy cảm.
Giặt và xả vải nên dùng nước lạnh, tránh dùng nước ấm hoặc nóng.
Bạn cũng không nên sử dụng xà phòng thông thường để làm sạch lụa. Vì bản chất là sợi tơ thiên nhiên, khi tiếp xúc với chất làm sạch hóa học mạnh như xà phòng làm cho vải lụa biến dạng, nhanh mục hơn. Thay vào đó, hãy sử dụng các sản phẩm làm sạch nhẹ dịu, thân thiện như dầu gội, sữa tắm của trẻ em.


( Hình ảnh: Sữa tắm trẻ em )

Một tips “xịn sò” dành cho những sản phẩm lụa có màu sắc đậm, bạn nên giặt riêng nó để tránh bám màu sang đồ khác. Lúc giặt hãy thêm một vài giọt chanh hoặc giấm sẽ giúp giữ màu hiệu quả đấy!
Thêm nữa, khi xả sạch khăn với nước sạch, thêm một ít nước xả vải để khăn luôn tỏa ra hương thơm dịu dàng nhé.

Lưu ý khi phơi, là ủi các sản phẩm lụa 

Hãy nhớ rằng khi giặt xong đừng nên vắt lụa nhé! đối với một số người thường có thói quen vắt ráo nước trước khi phơi cho mau khô. Nhưng với lụa thì tuyệt đối không nên. Trong quá trình phơi cũng cần chọn những nơi nắng dịu, thoáng gió bởi ánh nắng gay gắt của mặt trời chiếu thẳng vào bề mặt lụa tơ tằm làm cho vải giòn, khô và cứng. Thường xuyên lặp lại việc phơi ở nhiệt độ cao, Vải sẽ mất đi độ mịn màng, bóng và óng ánh. Lụa nhanh bị cũ, sờn.
Khi phơi nên phơi căng bề mặt lụa để hạn chế việc lụa bị nhàu nhĩ, mất dáng.
Chỉ nên dùng bàn là để làm phẳng lụa khi thực sự cần thiết, vì bạn biết đấy. “nàng lụa” chẳng mấy ưa nhiệt độ, từ nhiệt độ ánh sáng đến nhiệt đồ bàn ủi.
Lưu ý khi dùng bàn ủi: là ở mặt trái của lụa, điều chỉnh mức nhiệt độ bàn ủi thích hợp cho lụa là 120 - 140 độ C.
Hơn nữa, nhiệt độ dành cho loại vải này không quá cao cũng không quá thấp để tránh hư tổn. Tốt nhất là bạn nên cho chúng vào túi ni lông, cột chặt, đặt vào ngăn đá tủ lạnh một lúc rồi lấy ra ủi sẽ phẳng như bình thường.Tốt nhất là bạn nên cho chúng vào túi ni lông, cột chặt, đặt vào ngăn đá tủ lạnh một lúc rồi lấy ra ủi sẽ phẳng như bình thường.


( Hình ảnh: Cách là ủi lụa tơ tằm )

Bảo quản lụa đúng cách

Khi không sử dụng đồ lụa tơ tằm trong một thời gian dài , nên bảo quản trong những bao gói bằng Cotton , hoặc túi giấy sạch để đồ không bị bám bụi và luôn mềm mại , tránh sử dụng bao túi Nilon có thể gây xỉn màu hoặc ố vàng.

Nếu trong quá trình sử dụng - bảo quản lụa hay gặp những rắc rối bởi các vết bẩn cứng đầu, hãy đem sản phẩm lụa của bạn đến tại địa chỉ 149 Đề Thám, Quận 1 - Nhasilk rất hân hạnh được phục vụ và hỗ trợ, tư vấn những cách làm sạch, chất tẩy phù hợp cho loại lụa của bạn.

Thứ Sáu, 8 tháng 3, 2019

Lụa tơ tằm - Những điều có thể bạn chưa biết


Lụa tơ tằm là loại vải tự nhiên có tuổi đời hàng nghìn năm, gắn bó với người nông dân Việt Nam qua nhiều thế hệ, song hành cùng đất nước qua bao nhiêu thăng trầm lịch sử. Lụa được coi như là một nét đẹp truyền thống Việt, là tinh hoa văn hóa dân tộc. Bài viết này sẽ cung cấp những điều bạn cần biết về thứ vải “ nữ hoàng” - lụa tơ tằm.

Quy trình sản xuất lụa tơ tằm

Nuôi tằm

Công đoạn đầu tiên và rất quan trọng trong quy trình tạo ra những thước lụa là nuôi tằm hay thường gọi là chăn tằm. Giống tằm ưa khí hậu mát mẻ, vì vậy việc chọn thời điểm nuôi tằm rất quan trọng. Tằm thường được nuôi vào mùa thu và mùa xuân, tiết trời mát giúp tằm phát triển tốt, cho ra những sợi tơ chất lượng.
Tằm là một loại sâu nhỏ dài tầm 7 - 8 cm, Ngài đẻ trứng vào trong những cái mẹt có trải giấy bản sạch đã được chuẩn bị sẵn, trứng nó bé và có màu  trắng, hồng hồng. Sau tầm 24 tiếng có thể sớm hoặc muộn hơn, trứng tằm sẽ chuyển dần sang màu xám. Sau đấy, những chú tằm non chui ra từ trong trứng bắt đầu thực hiện sứ mệnh. Tằm ăn rất nhiều trong suốt vòng đời của nó, thứ thức ăn duy nhất của chúng là lá dâu. Khi tằm còn bé, người ta phải ưu tiên chọn những chiếc lá dâu non, rửa sạch để ráo nước hoàn toàn rồi mới đem thái thật nhỏ, rải đều và cẩn thận, nhẹ nhàng lên nong để không đè chết tằm.

(Hình ảnh: Tằm non đang ăn lá dâu)

Vòng đời của một con tằm từ khi nở đến khi đóng kén tạo tơ là khoảng từ 23 đến 25 ngày. Cứ sau gần một tuần, tằm lại lột xác một lần. Trước khi lột xác là thời gian tằm ngủ. Chúng nằm yên không động đậy, ngừng ăn lá, đầu ngẩng cao khoảng hai ngày thì lột xác. Lúc ấy là tằm thêm một tuổi nữa.
Tằm càng lớn, chúng ăn lại càng nhiều, ăn từ năm đến bảy cữ, không kể ngày đêm. Tằm tuổi năm là lúc tằm ăn nhiều nhất, nó ăn hết cả lá non, lá bánh tẻ, lá già để tích lũy dinh dưỡng chuẩn bị cho việc nhả tơ. Tằm chín dài khoảng bằng ngón tay út, màu trắng sữa, trơn và căng bóng dần dần ngả màu vàng. Bên trong tằm chưa đầy chất dịch màu vàng óng, nhây và rất dính. Lúc này tằm có xu hướng ngoi đầu lên tìm chỗ để nhả tơ tạo kén.


( Hình ảnh: Tằm chín)

Nhả tơ tạo kén

Tằm chín phải kịp thời bắt tằm lên né ngay để tằm nhả tơ, tạo kén. Né là 1 lớp khung làm từ khung cây đây gồm 5 lớp, các thân cây được xếp và buộc tạo thành các ô hình chữ nhật thông thoáng. Khi tằm lên né cần phải đặt ở ngoài sân thoáng, nắng dịu hoặc hong bằng bếp than bởi vì sợi tơ tằm nhả ra cần khô nhanh thì kén mới đẹp, cứng cáp. “Vũ công tằm” bắt đầu “vũ điệu” tạo kén, nó xoay mình tầm 20 vạn vòng, sợi tơ dài khoảng 12km bao bọc lấy nó. Sau khoảng một tuần, tằm hóa nhộng.
Tùy theo thời tiết, có thể 10 -15- 20 ngày nhộng hóa thành ngài tiết dịch làm mềm kén, cắn kén chui ra tiếp tục lặp lại vòng đời. Cho nên, trừ kén giống những cái kén còn lại được đem đi ươm tơ, kéo sợi, dệt ra những tấm lụa óng ánh say đắm lòng người.  Để đạt được công quả là chiếc kén tằm vàng óng này, Tằm ta đã qua 5 lần lột xác, 3 lần thay hình đổi dạng thành 4 hình thái: Trứng – Sâu Tằm( 5 lần lột xác) – Nhộng Tằm – Ngài ( Bướm) Tằm.

( Hình ảnh: Tằm nhả tơ tạo kén)

Ươm tơ

Tiếp theo là đến công đoạn ươm tơ, để ươm tơ đầu tiên phải thả kén vào nồi nước sôi hay chảo miệng rộng, đảo kén thành từng nhóm nổi trên mặt nước để làm cho lớp keo serisin tan ra 1 phần, kén mềm lớp áo kén ngoài bông qua thì mới tìm được mối tơ gốc để xuyên sợi tơ, khoảng 10 sợi tơ mảnh, trong suốt được người thợ ươm tơ kéo rút từ 10 cái kén chập lại với nhau thành 1 sợi chỉ tơ. Mỗi cái kén sẽ được kéo hết tơ cho đến khi chỉ còn lại 1 lớp xốp mềm. Tùy theo loại tơ sẽ lấy đầu lấy giữa hay lấy sát con nhộng mà người ta sẽ phân thành tơ nõn, tơ nãi, tơ đũi hay tơ gốc. Sợi chỉ tơ được quấn vào những con sút giống như lõi ống chỉ xếp cả đống thành hàng ngang cho chạy vào những luồng tơ tròn bằng gỗ nằm bắt ngang trên nồi nước sôi, cuộn thành những bó tơ sống rồi mang ra phơi nắng. Sợi tơ tằm là một trong những loại sợi tự nhiên có độ chắc cao,về tính chất sợi tơ gần giống với sợi len và tóc người .

( Hình ảnh: Ươm tơ)


Se sợi dệt lụa

Từ sợi tơ tằm tuỳ theo chất lượng, cách xoắn sợi tơ sẽ có được những loại tơ với tên gọi và chất lượng khác nhau.Tùy vào số lượng sợi se mà vải lụa sẽ điều chỉnh độ dày mỏng, tạo nên nhiều loại vải lụa phong phú.
Những tấm lụa mới dệt xong được gọi là lụa mộc. Lụa mộc chỉ có màu trắng ngà, vẫn còn thô cứng nên trước khi tiến hành nhuộm màu cần ngâm lụa mộc trong nước nóng. Các lớp keo bám trên lụa sẽ dần nhả ra dần. Cuối cùng, chúng ta có kể đem lụa đi nhuộm làm thành vải lụa hoàn chỉnh. Như vậy quy trình tạo ra lụa tơ tằm truyền thống hoàn thành.

Mua lụa tơ tằm ở đâu?

Như bạn đã biết, để sản xuất ra được những thước lụa tơ tằm cần trải qua cả một quy trình và mất rất nhiều công sức của người nông dân. Vậy làm sao để mua được những sản phẩm lụa tơ tằm chính hãng, hoàn toàn dệt bằng phương pháp thủ công. Nhasilk chắc chắn sẽ đáp ứng hết những yêu cầu đó của bạn.
Nhasilk là thương hiệu nổi tiếng chuyên cung cấp các sản phẩm lụa tơ tằm dệt truyền thống như cà vạt, khăn, vải lụa uy tín tại thành phố Hồ Chí Minh. Bạn hãy ghé thăm cửa hàng tại địa chỉ 149 Đề Thám, quận 1, tham quan, trải nghiệm mua sắm thú vị tại “thiên đường lụa Việt” Nhasilk nhé.



( Hình ảnh: Cửa hàng Nhasilk tại 149 Đề Thám, Quận 1)

Nghề trồng dâu nuôi tằm


“Nuôi lợn ăn cơm nằm
Nuôi tằm ăn cơm đứng”

Đây là một câu tục ngữ của ông bà ta ngày xưa. Câu tục ngữ này ý nói lên sự vất vả, cực khổ của những người nông dân làm nghề chăn tằm, dệt lụa. Chắc hẳn, chỉ đọc sơ qua bạn sẽ chẳng thể nào hiểu hết được nỗi cực khổ ấy, chỉ khi bạn tận mắt chứng kiến toàn bộ quy trình từ con ngải trở thành sợi tơ óng ánh,mịn màng bạn mới thực sự cảm nhận đủ sâu thế nào là “ăn cơm đứng”.

Quy trình nuôi tằm đòi hỏi nhiều công sức của con người. Thức ăn của tằm là lá dâu, trong giai đoạn tằm một tuổi, chúng còn non và yếu, người nông dân phải chọn cho chúng những chiếc lá dâu non, sau đó rửa sạch để ráo nước hoàn toàn rồi mới đem thái thật nhỏ rải đều đều, nhẹ nhàng lên nong tằm, để không làm tằm bị thương hay đè chết nó.
(Hình ảnh: Tằm ăn lá dâu)


Tằm càng lớn, sức ăn của nó cũng tỷ lệ thuận theo, ăn cả ngày lẫn đêm. Vì vậy mà người nông dân luôn phải hái sẵn lá dâu hoặc đi  mua nếu không đủ, về làm sạch sẽ khô ráo rồi thái ra.“Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng”, sự so sánh này cho thấy khó khăn, vất vả của người nuôi tằm. Nuôi tằm vất vả lắm, cứ sau 3 tiếng phải cho tằm ăn một lần. Nhiều khi đang ngủ trưa hay đêm đến cũng phải dậy cho tằm ăn đủ bữa. Có như thế tằm mới chín sớm và cho năng suất cao.
Tằm cũng giống như nhiều loại sâu khác mẫn cảm với các loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, với ánh sáng mặt trời, gió. Vì thế, khi nuôi tằm mỗi nhà dân cần có  buồng riêng bảo đảm yêu cầu ấm về mùa đông và mát về mùa hè. Hết phải trông cho tằm ăn lại đến vệ sinh chỗ ở cho tằm tránh cho nó khỏi nấm bệnh. tằm cứ vậy mà lớn lên trong sự bảo bọc của người nuôi...

(Hình ảnh: Tằm chín)

Khi tằm chín, người ta làm né cho tằm bán vào làm kén. Né được để ở nơi có nắng, thoáng gió vì sợi tơ tằm nhả ra cần khô nhanh thì kén mới đẹp, cứng cáp. Tùy theo thời tiết, có thể 10 -15- 20 ngày nhộng hóa thành ngài tiết dịch làm mềm kén, cắn kén chui ra tiếp tục lặp lại vòng đời. Cho nên, người chăn tằm cần căn đúng thời gian và hoàn tất việc ươm tơ trước thời gian ngải cắn kén chui ra, làm đứt đoạn sợi tơ.  Ngoài ra, sau mỗi lứa tằm các vật dụng như nong, nia, áo mưa đều phải khử trùng để bảo đảm an toàn cho nuôi lứa tằm tiếp theo.

(Hình ảnh: Tằm nhả tơ tạo kén)


Nghề trồng dâu nuôi tằm vốn đã vất vả nay lại càng vất vả hơn do sâu bệnh ngày một gia tăng. So với trước đây chỉ có 2% sâu trên tổng số lá nên người dân có thể bắt chúng bằng phương pháp thủ công. Nhưng mấy năm lại đây, sâu bệnh đã phát sinh gây hại gần hết số lá. Lượng sâu quá nhiều dân không thể dùng phương pháp thủ công mà phải dùng thuốc hóa học. Nhiều hộ gia đình do không sử dụng đúng loại thuốc, liều lượng, không đọc kỹ hạn sử dụng và hướng dẫn sử dụng trên bao bì đã gây ra nhiều tổn thất cho lứa tằm của gia đình.
Nuôi tằm khó khăn là thế nhưng không vì vậy mà khiến người nông dân Việt Nam ta từ bỏ, họ vẫn tiếp tục gìn giữ  và phát triển thứ nghề truyền thống ấy bao đời nay từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tạo ra những thước lụa óng ả mang đẳng cấp thế giới, tinh hoa dân tộc Việt.